free web hosting | free hosting | Web Hosting | Free Website Submission | shopping cart | php hosting
EPI Home Page

Εσύ δεν είσαι πανί απλό με κάποιο χρώμα, είσαι ένα σύμβολο ιερό, του έθνους μας εικόνα."

 

Σχετικά με την ΕΠΗ
    Οδηγός χρήσης της ΕΠΗΕιδήσεις σχετικές με τους ΑναπληρωτέςΑρχείο των NewsLettersΑρχείο Ειδήσεων προηγ. μηνώνΥπηρεσίες για τα Μέλη της ΕΠΗ

Όροι Χρήσης της ΕΠΗ
    Αναζήτηση για :  

                                                  

Πλαίσιο κειμένου: Μια πρώτη γνωριμία με το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο
 

Πλαίσιο κειμένου: Εισαγωγή

 

 

 

 


Η Ιστορία της Ανθρωπότητας μας έχει αποδείξει ότι όταν πραγματοποιούνται κοινωνικές, οικονομικές και τεχνολογικές εξελίξεις τότε προκύπτουν σταδιακά αλλαγές και στους άλλους τομείς της ζωής του ανθρώπου. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Γαλλική Επανάσταση, το κοινωνικό κραχ, η βιομηχανική επανάσταση κ.ά.

Έτσι και στον 21ο αιώνα όπου η τεχνολογική ανάπτυξη και όχι μόνο είναι ραγδαία, οι παραπάνω εξελίξεις μας δίνουν την ευκαιρία να μιλήσουμε για την αναθεώρηση και την δημιουργία νέων προτεραιοτήτων σε πολλούς τομείς της ζωής μας. Εστιάζοντας το ενδιαφέρον μας σ' έναν σημαντικό τομέα, όπως η παιδεία θα αναφερθούμε ειδικότερα στην δημιουργία ενός νέου φορέα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα, του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου ή Ε.Α.Π το οποίο και θα συγκρίνουμε μ' ένα παραδοσιακό τριτοβάθμιο ίδρυμα.

 

Πλαίσιο κειμένου: Ομοιότητες και διαφορές του Ε.Α.Π. με τα άλλα παραδοσιακά Τριτοβάθμια Ιδρύματα

 


 

 

 

Το κείμενο που ακολουθεί σκοπεύει να περιγράψει τις ομοιότητες και τις διαφορές του Ε.Α.Π. μ' ένα άλλο Ελληνικό τριτοβάθμιο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα. Τα τελευταία χρόνια οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις αφορούσαν θεσμικές αλλαγές και όχι αλλαγές στις παιδαγωγικές διαστάσεις της εκπαίδευσης, με αποτέλεσμα να συσσωρευτούν οι προβληματισμοί για την παιδεία. Μια εναλλακτική εκπαιδευτική παρέμβαση ήταν η δημιουργία του Ε.Α.Π. η οποία είχε ως στόχο να παρουσιάσει μια νέα μεθοδολογία και φιλοσοφία στον χώρο της εκπαίδευσης. Αναλύοντας το Ε.Α.Π. που εφαρμόζει την ανοικτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση θα δούμε και τις πρώτες βασικές διάφορες του φορέα αυτού με ένα παραδοσιακό Ελληνικό τριτοβάθμιο ίδρυμα.

Το ιδεώδες της Ανοικτής Εκπαίδευσης ή ΑεξΑΕ συγκροτείται από την διασφάλιση της ελεύθερης πρόσβασης σε όλους τους πολίτες στο εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς και από το δικαίωμα του φοιτητή να προσδιορίσει τον χρόνο, τόπο και ρυθμό μελέτης του, ενώ παράλληλα μπορεί να διαμορφώνει την μορφωτική του ταυτότητα, τόσο από πλευράς επιπέδου, όσο και από πλευράς γνωστικού αντικειμένου. Νοοτροπία εντελώς διαφορετική από το παραδοσιακό τριτοβάθμιο ίδρυμα που εφαρμόζει τις εισαγωγικές-εξαιρετικά ανταγωνιστικές- εξετάσεις απαιτώντας από τον υποψήφιο σπουδαστή να αποδείξει ότι μπορεί να σπουδάσει. Διαδικασία που μέσω της αρχικής του επιλογής και του αποτελέσματος των εξετάσεων καθορίζεται και η μορφωτική του ταυτότητα. Επίσης, ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της ΑεξΑΕ είναι ότι ο σπουδαστής διδάσκεται και μαθαίνει χωρίς την φυσική παρουσία του καθηγητή σε μια αίθουσα διδασκαλίας ενώ στην παραδοσιακή εκπαίδευση βρίσκεται ένας καθηγητής στο αμφιθέατρο και αναλύει το γνωστικό αντικείμενο. Ο ρόλος του καθηγητή στο Ε.Α.Π. λόγω της φυσικής απουσίας του από το αμφιθέατρο σαφώς είναι διαφοροποιημένος από εκείνον του παραδοσιακού συστήματος. Η απουσία του δημιουργεί υποχρεώσεις που προσεγγίζουν μια άλλη παιδαγωγική νοοτροπία που τον παρουσιάζει εμψυχωτή, δίνοντας έτσι έμφαση στα είδη επικοινωνίας (τηλεφωνική, ταχυδρομική, μέσω ηλεκτρονικού διαδυκτίου, με fax, με e-mail, κ.α.) που θα αναπτυχθούν μεταξύ του φοιτητή και του καθηγητή, μέσα από μια αναγκαία αλληλεπίδραση και όχι από την γνώριμή εικόνα του απρόσωπου και απλησίαστου καθηγητή σ' ένα αμφιθέατρο.

Η παραπάνω επικοινωνία που αναπτύσσεται στην ΑεξΑΕ μεταξύ του φοιτητή και καθηγητή, είναι πετυχημένη όταν υπάρχει συχνότητα και κατά συνέπεια πραγματική επαφή μεταξύ τους, τότε μόνο διασφαλίζεται η αναπλήρωση της φυσικής απουσίας του καθηγητή. Ενισχυτικό μέτρο της παραπάνω επικοινωνίας είναι και οι Ομαδικές Συμβουλευτικές Συναντήσεις, όπου οι φοιτητές και ο επιβλέπων καθηγητής τους συναντιούνται και συζητούν οτιδήποτε προκύπτει κατά την διάρκεια των σπουδών τους.

Συνεχίζοντας τις διαφορές των δύο φορέων εκπαίδευσης, μια επίσης σημαντική διαφοροποίησής τους, όσον αφορά την σχέση Σχολή - τμήματος και θεματικής ενότητας με το εξαμηνιαίο μάθημα. Το παραδοσιακό σύστημα εκπαίδευσης αντιπροσωπεύεται από Σχολές στις οποίες ανήκουν συγκεκριμένα τμήματα τα οποία απαιτούν την συμπλήρωση ενός αριθμού εξαμηνιαίων μαθημάτων προκειμένου να αποκτηθεί ο τίτλος σπουδών που προσφέρουν. Στο Ε.Α.Π. όμως βρίσκουμε σημαντικές διαφοροποιήσεις, γιατί δεν υπάρχουν με την παραπάνω έννοια τμήματα που ανήκουν σε Σχολές αλλά Θεματικές Ενότητες ή Θ.Ε. η κάθε μια από τις οποίες ανταποκρίνονται σε τρία εξαμηνιαία μαθήματα. Έτσι οι Θ.Ε. μπορούν αφενός να συνδυαστούν ανεξαρτήτως Σχολής η οποία τα προσφέρει, ώστε να αποτελέσουν ένα αυτόνομο επιμορφωτικό τίτλο σπουδών και αφετέρου προκύπτει η δυνατότητα συνδυασμού τους οδηγώντας σε μεγάλο αριθμό εκπαιδευτικών προγραμμάτων διαφόρων επιπέδων και όχι σε μια σταθερή και κάθετη ροή εξαμηνιαίων μαθημάτων. Το αρθρωτό σύστημα του Ε.Α.Π., δηλαδή η Σχολή, οι Θ.Ε. και ο μεγάλος αριθμός εκπαιδευτικών προγραμμάτων αποτελεί μια θεμελιώδη διαφορά σε σχέση με το παραδοσιακό σύστημα που αντιπροσωπεύεται από Σχολές, τμήματα και πτυχία μικρών αριθμών.

Μεγάλη απόκλιση θα συναντήσουμε αναλύοντας και τον τρόπο συγγραφής ενός εκπαιδευτικού συγγράμματος από τους δύο εκπαιδευτικούς φορείς. Στο παραδοσιακό σύστημα εκπαίδευσης προτείνεται ένα σύγγραμμα και ελάχιστες φορές και κάποια άλλα, ενώ στο Ε.Α.Π. υπάρχει το σύγγραμμα, η συμπληρωματική βιβλιογραφία αλλά και άλλα συγγράμματα που αποτελούν τον βασικό κορμό εκμάθησης. Στην παραδοσιακή εκπαίδευση συνήθως το σύγγραμμα έχει έναν συγγραφέα, ενώ στο Ε.Α.Π. δημιουργείται μια συγγραφική ομάδα με διακριτούς αλλά και συμπληρωματικούς ρόλους και για πρώτη φορά στα ελληνικά δεδομένα υπάρχει ο ειδικός στην εκπαίδευση από απόσταση,   οποίος και φιλτράρει μπορούμε να πούμε το επιστημονικό κείμενο. Επίσης, το σύγγραμμα της ανοιχτής εκπαίδευσης έχει σύγχρονη μορφή- εφόσον έχει δημιουργηθεί πρόσφατα- ενώ το αντίστοιχο της παραδοσιακής εκπαίδευσης έχει πολλές φορές δυσλειτουργική μορφή και το χειρότερο δεν γίνονται προσπάθειες για βελτίωσή του, με αποτέλεσμα να δίνεται σε πολλούς φοιτητές στην ίδια κατάσταση.

Ο ειδικός στην εκπαίδευση από απόσταση αλλάζει εντελώς και την φυσιογνωμία συγγραφής ενός βιβλίου. Ρίχνοντας μια ματιά στο περιεχόμενο τους συναντάμε μια εικόνα που πολλούς ίσως ξάφνιασε αρχικά:

 

·         Σκοπός,

·         προσδοκώμενα αποτελέσματα,

·         έννοιες κλειδιά,

·         δραστηριότητες

 

και άλλοι μαθησιακοί παράγοντες είναι συστατικά που σκοπεύουν αρχικά να καλύψουν την φυσική απουσία του καθηγητή. Όμως μας παρουσιάζουν και την διαφορετική νοοτροπία του Ε.Α.Π. που υποστηρίζει θερμά την αλληλεπίδραση σπουδαστή- κειμένου και όχι την απλή ανάγνωση και στην συνέχεια αποθήστιση της ύλης, όπως συνήθως συμβαίνει με την παραδοσιακή μάθηση. Αλληλεπίδραση που δίνει την δυνατότητα στον σπουδαστή να ανακαλύψει τα κενά που έχει στην ύλη του, να ανατρέξει στα σχετικά κεφάλαια και να αναζητήσει την πραγματική εννοιολογική σημασία τους. Παράλληλα οι δραστηριότητες είναι ασκήσεις που απαιτούν αρχικά την κατανόηση του θέματος και στην συνέχεια την ανάπτυξη της προσωπικής εμπειρίας του σπουδαστή και την συσχέτισή της με το εκάστοτε θέμα. Διαφοροποίηση συναντάμε και στους οδηγούς σπουδών. Ο οδηγός σπουδών αποτελεί και το πρώτο κείμενο που εισάγει θα λέγαμε τον σπουδαστή στο πανεπιστημιακό περιβάλλον, στο παραδοσιακό σύστημα εκπαίδευσης υπάρχει μια τυποποιημένη εικόνα ανάλυσης σπουδών, ενώ στο Ε.Α.Π. συναντάμε μια λεπτομερή αναφορά σε όλα τα σχετικά ζητήματα καθώς και ανάλυση του ρυθμού μελέτης, προκειμένου να πετύχει τους στόχους του ο σπουδαστής.

Παρά τις διαφορές των δύο φορέων υπάρχουν και ομοιότητες, οι οποίες μας παρουσιάζουν και την σχετική συγγένειά τους. Όπως θα μπορούμε ήδη να αντιληφθούμε η δημιουργία ενός νέου φορέα εκπαίδευσης όπως το Ε.Α.Π. παράγει νέες συνθήκες στον χώρο της παιδείας, επομένως και οι ομοιότητες του φορέα αυτού με ένα άλλο Ελληνικό τριτοβάθμιο φορέα ελαχιστοποιούνται. Το Ε.Α.Π. παρουσιάστηκε ως μια εναλλακτική εκπαιδευτική παρέμβαση με στόχο την λύση μιας σειράς προβληματισμών και αμφισβητήσεων, ωστόσο υπάρχει μια κοινή αναφορά αυτών των φορέων που αφορά καταρχήν την εκπροσώπηση του παιδαγωγικού συστήματος της Ελληνικής παιδείας. Το ελληνικό κράτος μέσω του Υπουργείου Παιδείας επιχορηγεί τις λειτουργίες και των δύο φορέων προκειμένου να αντιπροσωπεύσουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση, είναι δηλαδή τριτοβάθμια ιδρύματα που προσφέρουν ανώτατη εκπαίδευση και αποτελούνται από καθηγητές με επιστημονικό κύρος και διακρίσεις στον επιστημονικό τους χώρο.

Επίσης και οι δύο έχουν αυτόνομη διοικητική και οργανωτική λειτουργία ως φορείς της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και φυσικά δίδουν ισότιμους προπτυχιακούς ή μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών. Παρά το γεγονός ότι το Ε.Α.Π. προσδίδει στον διδάσκοντα έναν νέο ρόλο και μια άλλη εκπαιδευτική ταυτότητα, μπορούμε να διακρίνουμε την κοινή σημασία και τον πρωτεύοντα ρόλο που δίνεται και από τους δύο φορείς στον διδάσκοντα. Μην ξεχνάμε ότι αυτός είναι και στις δύο περιπτώσεις ο εκπρόσωπός τους, ο συνδετικός κρίκος μεταξύ σπουδαστών και Α.Ε.Ι.

Ακόμα, παρά την εισαγωγή νέων μέσων και τεχνολογιών που υιοθετεί το Ε.Α.Π. και τις σημαντικές αλλαγές στην δημιουργία έντυπου υλικού και των φορέων δημιουργίας του, αφού γεννιούνται νέες ανάγκες παιδαγωγικής φυσιογνωμίας και οι δύο φορείς συνεχίζουν να τοποθετούν στην πρώτη γραμμή το έντυπο υλικό ως κύριο μαθησιακό εργαλείο. Αυτές είναι σε γενικές γραμμές οι ομοιότήτες και οι διαφορές που έχουν τα παραδοσιακά Ιδρύματα με το Ε.Α.Π.

 

Πλαίσιο κειμένου: Συμπεράσματα
 

 

 

 


Καταλήγοντας, νομίζω ότι έγιναν φανερές οι ομοιότητες και διαφορές ενός παραδοσιακού τριτοβάθμιου ιδρύματος και του Ανοικτού Πανεπιστημίου. Η δημιουργία ενός Ανοικτού Πανεπιστημίου παρουσιάζει κατά την γνώμη μου, μια νέα κατεύθυνση στην Ελληνική Παιδεία η οποία φιλοδοξεί να πετύχει σημαντικούς σκοπούς, όπως να αναπτύξει το πολιτισμικό και επιστημονικό επίπεδο της χώρας μας, αλλά και να προσφέρει στην κοινωνία περισσότερες εκπαιδευτικές δυνατότητες.

 

 

 

Γιαννακόπουλος Βασίλειος

Κοινωνικός Ανθρωπολόγος